Bir kafe açmanın telaşı bellidir: kira sözleşmesi, tadilat, kahve makinesi, menü, tabela, sosyal medya hesabı. Bu listede genellikle görünmeyen tek kalem, dükkândaki her şeyden uzun ömürlü olacak varlıktır — isim. Tabelayı bastırmak birkaç gün sürer; o tabeladaki ismin gerçekten size ait olması ise yalnızca tek bir işlemle mümkündür: marka tescili.
Yaygın yanılgı şudur: "Vergi levham var, işletme ruhsatım var, isim benim." Değil. Vergi levhası ve ruhsat işletmenin faaliyetini belgeler; isme hak vermez. İsmin sahibi, onu TÜRKPATENT'te tescil ettirendir — ve marka koruması il değil ülke çapındadır. İstanbul'da açtığınız kafenin adını Ankara'daki biri sizden önce tescil ettirirse, kendi tabelanız için ondan izin ister duruma düşebilirsiniz. Sahada bu hikâye hep aynı sırayla yaşanır: isim tutar, şubeler konuşulmaya başlar, tam o sırada bir ihtarname gelir.
Bu yüzden doğru sıralama şudur: ismi belirle → tescil riskini kontrol et → başvuruyu yap → sonra tabelayı bastır. Kontrol kısmı beş dakikadır ve ücretsizdir; atlandığında faturası tabela, menü, ambalaj ve hesap adı değişimi olarak geri gelir.
Marka başvurusu, faaliyetinizi tarif eden Nice sınıfları üzerinden yapılır. Yiyecek-içecek işletmeleri için tablo genelde şöyle kurulur:
Küçük bir mahalle kafesi için 43 tek başına yeterli olabilir. Ama tezgâhta kendi etiketli kahvenizi satmayı ya da bir gün şube vermeyi aklınızın ucundan geçiriyorsanız, 30 ve 35'i baştan eklemek sonradan ikinci bir başvurudan ucuzdur. Hangi kombinasyonun size uyduğunu iş modeliniz belirler; analiz aşamasında sektörünüzü seçtiğinizde doğru sınıflar zaten önünüze gelir.
"Moda Coffee", "Karaköy Kahve Evi" gibi isimler kulağa yerleşik gelir ama iki sorunu birden taşır: semt adları herkese açıktır, jenerik kelimeler ayırt edicilik katmaz. Bu tür markalar ya tescilde zorlanır ya da tescillense bile koruması zayıf kalır — bir sokak ötede çok benzer bir isme itiraz etmek güçleşir.
Coffee, roastery, brew, house, bistro... Bu kelimelerle kurulan kombinasyonların büyük kısmı 43. sınıfta çoktan alınmış durumda. İsim adayınız bu havuzdansa, birebir aynısı boş olsa bile benzerlik itirazı riski yüksektir. Özgün, kısa, telaffuzu kolay bir kelime — anlamsız bile olsa — uzun vadede en güçlü markadır.
"Logomuz çok özgün, onu tescil ettirdik" cümlesi sahada sık duyulur. Logolu (şekil) tescil, o görseli korur; ismin kendisini değil. Rakibiniz aynı ismi bambaşka bir logoyla kullanırsa şekil tesciliniz sizi taşımaz. Doğrusu, kelime markasını temel almak; logoyu ayrıca ya da birlikte tescil etmektir.
Tek sınıflı bir başvurunun resmî harcı 2.820 TL; tmark.ai üzerinden harç + hizmet + KDV dahil toplam 6.984 TL'dir. 43'e ek olarak 30'u da alan bir kafe için iki sınıflı toplam 10.368 TL'ye gelir. Süreç tarafında başvuru, inceleme ve iki aylık ilan dönemiyle birlikte sorunsuz dosyalarda 6-8 ay sürer — ama kritik nokta şudur: koruma, belgenin geldiği gün değil, başvurunun yapıldığı gün başlar. Kira kontratını imzaladığınız hafta başvurmuş olmak, açılışa kadar geçen aylarda isminizi güvenceye alır.
İkinci şube ve bayilik konuşmaya başlayan her kafenin masasına aynı belge gelir: marka tescil belgesi. Franchise sisteminin hukuki temeli marka lisans sözleşmesidir ve ortada lisanslanacak tescilli bir marka yoksa sistem kâğıt üzerinde çöker. Bugün tek şubeyseniz bile, franchise ihtimalini ciddiye alıyorsanız 35. sınıfı ve tescili bugünden düşünmek gerekir — bayilik görüşmesi başladığında tescil süreci daha yeni başlıyorsa, masadaki eliniz zayıftır.
Hayır. Bunlar işletmenin faaliyet belgeleridir; isim üzerindeki tekel hakkı yalnızca marka tesciliyle doğar. Aynı gerekçeyle ticaret unvanı tescili de markayı korumaz.
Riskli. Marka koruması ülke çapındadır; o işletme ismi tescil ettirdiyse, farklı şehirde olmanız sizi korumaz. Tescil ettirmediyse önce davranan kazanır — ki bu da beklememeniz için ayrı bir sebep.
Edilebilir ve büyüyen ürünlerde edilmelidir. Kendi adıyla anılan bir tatlınız ya da kahve harmanınız markalaştıysa, onu ayrı bir marka olarak 30. sınıfta korumak mümkündür.
Evet. Tescil için işletmenin açılmış olması gerekmez ve markayı kullanma yükümlülüğü tescilden itibaren beş yıl içinde başlar — açılış hazırlığı bu sürenin çok içindedir. Erken başvuru, ismin açılıştan önce kapılması riskini sıfırlar.
Devamı için: Ücretsiz Marka Sorgulama · Marka Tescil Ücreti (2026 tablosu) · Marka sınıfları rehberi
Kafenizin adını yazın; 43. sınıftaki benzer markaları ve tescil şansınızı 30 saniyede ücretsiz görün.